Phân tích báo cáo tài chính hai kỳ

Một kỳ báo cáo cho bạn các chỉ số. Hai kỳ cho bạn biết điều gì đã thay đổi — và phép tách DuPont cho biết tại sao lợi nhuận trên vốn chủ thay đổi: do biên lợi nhuận, do vòng quay tài sản, hay chỉ do vay thêm.

Phép tách DuPont cho biết lợi nhuận trên vốn chủ thay đổi vì biên lợi nhuận, vì vòng quay tài sản, hay chỉ vì vay thêm. Nếu gần hết mức tăng nằm ở hệ số nhân vốn chủ thì đó không phải tin tốt: đòn bẩy làm ROE tăng bằng cách để cổ đông gánh thêm rủi ro tài chính.

Số học với hai kỳ mặc định

Với hai kỳ mặc định, ROE tăng từ 13,06% lên 19,20% — thêm 6,14 điểm phần trăm. Cách kiểm tra xem mức tăng đến từ đâu là giữ hai thành phần ở giá trị kỳ trước và cho một thành phần thay đổi: nếu chỉ biên lợi nhuận thuần đổi, ROE đã là 17,63%; nếu chỉ đòn bẩy đổi, ROE chỉ là 13,55%. Nghĩa là phần lớn trong 6,14 điểm phần trăm tăng thêm đến từ việc bán hàng có lãi hơn, còn việc vay thêm gần như không đóng góp. Đó là lý do trang này tồn tại thay vì chỉ hiển thị ROE của hai kỳ cạnh nhau.

Báo cáo kết quả kinh doanh (kỳ này)

Doanh thu sau các khoản giảm trừ.

Chi phí trực tiếp tạo ra doanh thu.

Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Không gồm lãi vay.

Tách riêng, vì khả năng trả lãi được tính trên lợi nhuận hoạt động.

Thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ.

Báo cáo kết quả kinh doanh (kỳ trước)

Doanh thu sau các khoản giảm trừ.

Chi phí trực tiếp tạo ra doanh thu.

Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Không gồm lãi vay.

Tách riêng, vì khả năng trả lãi được tính trên lợi nhuận hoạt động.

Thuế thu nhập doanh nghiệp của kỳ.

Bảng cân đối kế toán — tài sản (kỳ này)

Tiền, tiền gửi ngắn hạn và các khoản tương đương.

Các khoản phải thu ngắn hạn.

Bị loại khỏi chỉ số thanh toán nhanh, vì đây là tài sản ngắn hạn kém thanh khoản nhất.

Phần còn lại của tài sản ngắn hạn.

Tài sản cố định, đầu tư dài hạn và tài sản vô hình.

Bảng cân đối kế toán — tài sản (kỳ trước)

Tiền, tiền gửi ngắn hạn và các khoản tương đương.

Các khoản phải thu ngắn hạn.

Bị loại khỏi chỉ số thanh toán nhanh, vì đây là tài sản ngắn hạn kém thanh khoản nhất.

Phần còn lại của tài sản ngắn hạn.

Tài sản cố định, đầu tư dài hạn và tài sản vô hình.

Bảng cân đối kế toán — nợ phải trả (kỳ này)

Toàn bộ nợ phải trả trong vòng một năm.

Vay và trái phiếu dài hạn.

Nợ dài hạn không chịu lãi, ví dụ thuế hoãn lại.

Bảng cân đối kế toán — nợ phải trả (kỳ trước)

Toàn bộ nợ phải trả trong vòng một năm.

Vay và trái phiếu dài hạn.

Nợ dài hạn không chịu lãi, ví dụ thuế hoãn lại.

Kết quả tự cập nhật ngay khi bạn thay đổi số — nút này chỉ đưa bạn tới kết quả.

ROE thay đổi thế nào

ROE thay đổi+6,14 điểm %
ROE kỳ này19,20%
ROE kỳ trước13,06%

ROE bằng biên lợi nhuận thuần nhân vòng quay tài sản nhân hệ số nhân vốn chủ. Ba con số này nói ba câu khác nhau: bán có lãi hơn, dùng tài sản hiệu quả hơn, hay chỉ đơn giản là vay thêm. Chỉ hai câu đầu là cải thiện thật.

Ba thành phần của ROE
Thành phầnKỳ nàyKỳ trướcThay đổi
Biên lợi nhuận thuần9,60%7,11%+2,49 điểm %
Vòng quay tổng tài sản1,111,06+0,05
Hệ số nhân vốn chủ (đòn bẩy)1,801,73+0,07
Nhân lại thành ROE19,20%13,06%+6,14 điểm %

Hai cột cuối là phân tích theo tỷ trọng: mỗi dòng tính trên doanh thu của chính kỳ đó. Đây là cách thấy được biên lợi nhuận thay đổi mà cột tăng trưởng không cho thấy — doanh thu và chi phí có thể cùng tăng, nhưng nếu chi phí tăng chậm hơn thì tỷ trọng của nó giảm và biên lợi nhuận nở ra.

  • Chỉ tiêuDoanh thu thuần

    Kỳ này
    1.000.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    900.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +100.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +11,11%
    % doanh thu kỳ này
    100,00%
    % doanh thu kỳ trước
    100,00%
  • Chỉ tiêuGiá vốn hàng bán

    Kỳ này
    600.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    560.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +40.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +7,14%
    % doanh thu kỳ này
    60,00%
    % doanh thu kỳ trước
    62,22%
  • Chỉ tiêuLợi nhuận gộp

    Kỳ này
    400.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    340.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +60.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +17,65%
    % doanh thu kỳ này
    40,00%
    % doanh thu kỳ trước
    37,78%
  • Chỉ tiêuChi phí hoạt động

    Kỳ này
    250.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    240.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +10.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +4,17%
    % doanh thu kỳ này
    25,00%
    % doanh thu kỳ trước
    26,67%
  • Chỉ tiêuLợi nhuận hoạt động

    Kỳ này
    150.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    100.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +50.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +50,00%
    % doanh thu kỳ này
    15,00%
    % doanh thu kỳ trước
    11,11%
  • Chỉ tiêuChi phí lãi vay

    Kỳ này
    30.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    20.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +10.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +50,00%
    % doanh thu kỳ này
    3,00%
    % doanh thu kỳ trước
    2,22%
  • Chỉ tiêuLợi nhuận trước thuế

    Kỳ này
    120.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    80.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +40.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +50,00%
    % doanh thu kỳ này
    12,00%
    % doanh thu kỳ trước
    8,89%
  • Chỉ tiêuChi phí thuế

    Kỳ này
    24.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    16.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +8.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +50,00%
    % doanh thu kỳ này
    2,40%
    % doanh thu kỳ trước
    1,78%
  • Chỉ tiêuLợi nhuận thuần

    Kỳ này
    96.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    64.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +32.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +50,00%
    % doanh thu kỳ này
    9,60%
    % doanh thu kỳ trước
    7,11%
  • Chỉ tiêuTổng tài sản

    Kỳ này
    900.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    850.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +50.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +5,88%
    % doanh thu kỳ này
    90,00%
    % doanh thu kỳ trước
    94,44%
  • Chỉ tiêuVốn chủ sở hữu

    Kỳ này
    500.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    490.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +10.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +2,04%
    % doanh thu kỳ này
    50,00%
    % doanh thu kỳ trước
    54,44%
  • Chỉ tiêuTổng nợ

    Kỳ này
    350.000.000.000 ₫
    Kỳ trước
    310.000.000.000 ₫
    Thay đổi
    +40.000.000.000 ₫
    Tăng trưởng
    +12,90%
    % doanh thu kỳ này
    35,00%
    % doanh thu kỳ trước
    34,44%

Ba cách đọc

Phân tích theo chiều ngang so từng dòng giữa hai kỳ, cả bằng số tiền và bằng phần trăm. Với mặc định, doanh thu tăng 11,11% trong khi lợi nhuận thuần tăng 50,00% — chênh lệch đó là dấu hiệu biên lợi nhuận đã nở ra, và nó không hiện ra nếu chỉ nhìn doanh thu.

Phân tích theo tỷ trọng tính mỗi dòng trên doanh thu của chính kỳ đó, không phải trên doanh thu kỳ này cho cả hai. Đó là điểm quan trọng: chỉ khi mỗi kỳ được chuẩn hóa theo doanh thu của nó thì hai tỷ trọng mới so được với nhau. Với mặc định, giá vốn giảm tỷ trọng từ 62,22% xuống 60,00% doanh thu, nên biên gộp đi từ 37,78% lên 40,00%.

Phép tách DuPont viết ROE thành ba thừa số: biên lợi nhuận thuần × vòng quay tổng tài sản × hệ số nhân vốn chủ. Ba con số trả lời ba câu khác nhau — bán có lãi hơn, dùng tài sản hiệu quả hơn, hay vay thêm. Với mặc định, cả ba đều tăng: 7,11% lên 9,60%, 1,06 lên 1,11 và 1,73 lên 1,80.

Công cụ tính ROE theo hai đường độc lập: trực tiếp bằng lợi nhuận thuần chia vốn chủ, và bằng cách nhân ba thừa số DuPont. Bộ kiểm thử của module assert hai đường phải khớp nhau. Đó là điều làm cho phép tách đáng tin cậy như một cách quy trách nhiệm, thay vì chỉ là một cách trình bày.

Cột tăng trưởng để trống khi con số kỳ trước bằng 0 — không có phần trăm nào diễn tả được mức tăng từ 0. Số tiền thay đổi vẫn được hiển thị bình thường.

Mọi dòng bảng cân đối ở cả hai kỳ là số dư cuối kỳ, giống công cụ chỉ số tài chính — không phải số dư bình quân trong kỳ. Điều đó áp cho cả mười ba dòng và cho cả hai kỳ, nên nó được nói một lần ở đây thay vì nhắc lại trong phần trợ giúp của từng ô. Với hai kỳ liền nhau, bạn có thể tự lấy bình quân đầu kỳ và cuối kỳ nếu muốn khớp với cách một báo cáo phân tích trình bày.

Câu hỏi thường gặp

Công cụ này chỉ mang tính minh họa: kết quả phụ thuộc vào những con số bạn nhập và cả các giả định được ghi trên trang này. Mỗi công cụ có phạm vi riêng — lãi suất, thuế, phí và lạm phát được tính hay không tính là điều nêu ngay tại phần giả định và giới hạn của trang, nên hãy đọc phần đó trước khi dùng con số vào việc gì. Kết quả không phải cam kết lợi nhuận và không phải lời khuyên đầu tư. Vui lòng cân nhắc kỹ hoặc tham khảo chuyên gia trước khi ra quyết định tài chính.