Vay 20 năm hay 25 năm: vì sao tháng nhẹ hơn mà tổng lãi cao hơn?

Với cùng khoản vay 2 tỷ, trả góp đều và lãi giữ nguyên 8,5%/năm, kéo kỳ hạn từ 20 lên 25 năm giúp khoản trả giảm từ khoảng 17,4 xuống 16,1 triệu mỗi tháng.

Nhẹ hơn khoảng 1,25 triệu mỗi tháng, nhưng tổng lãi cả kỳ tăng khoảng 665,8 triệu, chưa tính phí và chưa quy đổi tiền tương lai về hiện tại. Hãy xem phần nhẹ hơn có đáng thêm 5 năm mang nợ với gia đình bạn không.

Lãi được tính trên dư nợ, từng tháng. Kéo kỳ hạn dài ra không làm dư nợ nhỏ đi — nó làm dư nợ tồn tại lâu hơn, nên tổng số tháng bị tính lãi tăng lên.

Trong ví dụ, thêm 60 tháng làm tổng lãi tăng khoảng 665,8 triệu, tức khoảng một phần ba số tiền vay ban đầu. Vì vậy, chỉ so khoản trả hằng tháng thì chưa đủ để đánh giá tổng chi phí.

Đổi lại, khoản trả nhẹ hơn khoảng 1,25 triệu mỗi tháng là tiền bạn có thể dùng cho việc khác hoặc dự phòng một tháng thu nhập thấp. Bài không mô hình hóa điều kiện duyệt vay.

Trên biểu đồ, hai đường dư nợ cùng bắt đầu từ 2 tỷ. Sau điểm đó, đường 25 năm nằm cao hơn cho đến khi trả hết: sau 10 năm, phần gốc còn nợ khoảng 1,64 tỷ, so với 1,40 tỷ của phương án 20 năm. Khi phương án ngắn vừa hết nợ ở tháng 240, phương án dài vẫn còn khoảng 785 triệu và cần thêm 60 tháng.

Kỳ hạn dài hơn 25% (từ 240 lên 300 tháng) nhưng khoản trả chỉ giảm 7,2%. Đây là điều gây bất ngờ nhất khi người ta hy vọng kéo dài kỳ hạn sẽ giải quyết vấn đề dòng tiền.

Ở THÁNG ĐẦU, cùng số tiền vay và cùng lãi suất cho số tiền lãi như nhau; kỳ hạn dài làm phần gốc trả tháng đầu nhỏ hơn. Từ các tháng sau, dư nợ hai lịch khác nhau nên tiền lãi cũng khác. Không thể coi phần lãi bằng nhau suốt kỳ hạn.

Hãy tính thay vì đoán tác động của 5 năm tiếp theo. Cùng 2 tỷ ở 8,5%, 25 năm trả khoảng 16,10 triệu còn 30 năm khoảng 15,38 triệu: ngân sách 16 triệu không đủ cho phương án đầu nhưng đủ cho phương án sau trong mô hình này. Đổi lại là thêm lãi và thời gian mang nợ; khả năng vay 30 năm phải kiểm tra trong báo giá thật.

Một phương án để thử là chọn kỳ hạn dài cho khoản trả theo lịch nhẹ, rồi trả thêm gốc hằng tháng khi có khả năng. Khi thu nhập tốt thì trả thêm; khi có tháng khó thì chỉ trả theo lịch.

Cách này đổi một nghĩa vụ cố định thành một lựa chọn linh hoạt. Bài về trả thêm nợ khi có tiền dư tính cụ thể phần lãi có thể tiết kiệm được.

Trước khi dựa vào nó, hãy kiểm tra hai điều trong hợp đồng: có được trả thêm gốc hay không, và phí trả nợ trước hạn là bao nhiêu. Mức phí do hợp đồng quy định, và nếu cao thì phần lợi có thể mất hết.

Một điểm nữa ít được nói: tổng lãi trong bài là số danh nghĩa, chưa chiết khấu dòng tiền. Một đồng bạn trả ở năm thứ 25 không nặng bằng một đồng trả năm nay, nên khoảng cách 665 triệu ở trên trông lớn hơn cảm giác thật khi so cùng một thời điểm. Điều đó không làm kỳ hạn dài trở nên rẻ, nhưng nó là lý do không nên chọn kỳ hạn ngắn đến mức khoản trả sát ngân sách chỉ để cắt tổng lãi trên giấy.

Cách cân nhắc thực dụng: chọn kỳ hạn sao cho khoản trả theo lịch còn để lại biên an toàn, rồi dùng phần biên đó để trả thêm gốc khi có thể. Khả năng linh hoạt và phần lãi tiết kiệm phụ thuộc lịch trả thêm thực tế, phí và điều khoản; hãy thử con số cụ thể thay vì mặc định sẽ tiết kiệm phần lớn tiền lãi.